Vĩnh Lộc: Nỗ lực xanh hóa nông thôn và giải bài toán ô nhiễm chăn nuôi

Việc thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại xã Vĩnh Lộc không chỉ là nhiệm vụ hành chính mà còn là cuộc cách mạng thay đổi diện mạo quê hương.

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một vùng quê đáng sống, xã Vĩnh Lộc đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ vận động cộng đồng đến áp dụng các biện pháp quản lý hành chính nghiêm ngặt. Tuy nhiên, hành trình này không chỉ có những gam màu sáng mà còn đối mặt với những thách thức thực tế từ hoạt động sản xuất chăn nuôi tại địa phương.

Điểm sáng từ mô hình thôn kiểu mẫu Bái Xuân

Tại thôn Bái Xuân, khái niệm “quê đáng sống” không còn là lý thuyết mà đã hiện hữu rõ nét. Những hàng cây bằng lăng cùng các chậu hoa giấy được cắt tỉa tỉ mỉ dọc trục đường chính đã tạo nên một không gian xanh mướt, dễ chịu.

Theo ông Trịnh Đình Duy, trưởng thôn Bái Xuân, bí quyết để đạt danh hiệu thôn kiểu mẫu năm 2022 nằm ở sự kết hợp giữa dịch vụ chuyên nghiệp và ý thức tự giác của người dân. Cụ thể, thôn đã triển khai mô hình quản lý rác thải hai lớp:

• Thu gom chuyên nghiệp: Ký hợp đồng với công ty môi trường để vận chuyển rác sinh hoạt ra khỏi địa bàn, chấm dứt tình trạng rác tồn đọng.
• Vệ sinh cộng đồng: Duy trì tổng vệ sinh đường làng, ngõ xóm định kỳ 2 lần/tháng (vào Chủ nhật giữa tháng và Thứ bảy cuối tháng), kết hợp phong trào vệ sinh gia đình 2 ngày/tuần.

Kết quả là tỷ lệ phủ xanh cây bóng mát và hoa tại đây đạt trên 70%, biến mỗi con đường thành một “vườn hoa” nhỏ, góp phần cải thiện đáng kể chất lượng không khí và mỹ quan nông thôn.

Thách thức từ chăn nuôi gia trại: Rào cản tiến tới NTM nâng cao

Trái ngược với sự khởi sắc của Bái Xuân, thôn Tân Phúc lại đang gặp khó khăn trong việc đạt chuẩn Nông thôn mới (NTM) nâng cao. Dù phong trào vệ sinh đường làng được duy trì tốt, nhưng “điểm nghẽn” lớn nhất chính là ô nhiễm từ chăn nuôi.

Ông Tống Duy Phương, Bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn Tân Phúc, cho biết hiện có hơn 30 hộ chăn nuôi lợn theo hình thức gia trại ngay trong khu dân cư. Việc xử lý chất thải không đảm bảo đã gây ra mùi hôi thối, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Giải pháp triệt để nhất hiện nay là vận động các hộ di dời gia trại ra xa khu dân cư. Dù một số hộ đã sẵn sàng chuyển đổi, nhưng nhiều hộ khác vẫn đang loay hoay tìm địa điểm phù hợp.

Trong ngắn hạn, thôn đang đẩy mạnh tuyên truyền để các hộ chăn nuôi giảm đàn, đồng thời siết chặt quy trình vệ sinh chuồng trại nhằm hạn chế tối đa mùi phát tán ra môi trường.

Chiến lược đưa xã Vĩnh Lộc về đích NTM vào năm 2029

Xã Vĩnh Lộc, đơn vị hành chính sáp nhập từ 5 đơn vị (Ninh Khang, Vĩnh Hòa, Vĩnh Phúc, Vĩnh Hưng và thị trấn Vĩnh Lộc), đang đặt mục tiêu hoàn thành xã NTM vào năm 2029. Hiện toàn xã có ¹¹⁄₄₀ thôn, khu phố đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.

Bà Lê Thị Tú, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Vĩnh Lộc, khẳng định tiêu chí môi trường sẽ được ưu tiên thông qua các hành động quyết liệt. Để giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm từ 40 gia trại, trang trại quy mô nhỏ (10-50 con/lứa), chính quyền xã sẽ triển khai lộ trình sau:

1. Kiểm tra và đánh giá: Thành lập đoàn kiểm tra đánh giá tác động môi trường thực tế tại từng cơ sở.
2. Rà soát pháp lý: Những trang trại sắp hết hạn giấy phép sẽ không được gia hạn cho đến khi tìm được vị trí xa khu dân cư.
3. Vận động và cưỡng chế: Đối với các cơ sở còn thời hạn giấy phép, xã vận động giảm đàn và yêu cầu vệ sinh nghiêm ngặt. Mọi phản ánh về ô nhiễm từ người dân sẽ được xử lý kiên quyết theo quy định pháp luật.

Song song đó, xã tiếp tục đẩy mạnh phong trào trồng cây xanh trên các trục đường chính, hướng tới nâng tỷ lệ che phủ từ 20% lên cao hơn nữa để tạo lá phổi xanh cho toàn khu vực.

Góc nhìn chuyên gia: Cân bằng giữa kinh tế và môi trường

Câu chuyện của xã Vĩnh Lộc là điển hình cho mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế hộ gia đình (chăn nuôi) và bảo vệ môi trường trong quá trình xây dựng NTM. Việc di dời các gia trại không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là xu thế tất yếu để chuyển đổi sang chăn nuôi tập trung, an toàn sinh học.

Bài học từ thôn Bái Xuân cho thấy, khi người dân tìm thấy lợi ích từ một không gian sống xanh - sạch - đẹp, họ sẽ tự giác duy trì và bảo vệ. Điều quan trọng là chính quyền cần có lộ trình hỗ trợ người chăn nuôi tìm kiếm quỹ đất mới hoặc chuyển đổi sinh kế để việc di dời diễn ra thuận lợi hơn.

Theo bạn, giải pháp nào là hiệu quả nhất để xử lý ô nhiễm chăn nuôi tại các vùng nông thôn hiện nay? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn cùng chúng tôi trong phần bình luận dưới đây!